PREKOGRANIČNA SUROGACIJA I PRAVO NA POŠTOVANJE PORODIČNOG ŽIVOTA
Bočna strana članka
Glavni sadržaj članka
Apstrakt
Surogacija je nesporno povezana uz pravo na poštovanje porodičnog života koje garantuje član 8 Evropske konvencije o ljudskim pravima i osnovnim slobodama. U praksi Evropskog suda za ljudska prava (ECHR) kao sporna otvorena su brojna pitanja, između ostalog i u kontekstu povezanosti prekogranične surogacije i prava na poštovanje porodičnog života. ECHR je, vodeći računa o okolnostima svakog konkretnog slučaja, razmatrao, pre svih, pitanje (ne)postojanja genetske veze između nameravanih roditelja i deteta koje je rodila surogat majka, trajanje kohabitacije među njima i pravnu nesigurnost koju surogacija stvara, odnosno njihov mogući uticaj na povredu prava na poštovanje porodičnog života.
Preuzimanja
Detalji članka
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Reference
Bordaš, B. 2012. Surogat materinstvo sa prekograničnim dejstvima: stvarnost i pravo. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, 4, pp. 97-117.
Draškić, M. 2006. Pravo na poštovanje porodičnog života u praksi Evropskog suda za ljudska prava. U: Ponjavić, Z. (ur.), Novo porodično zakonodavstvo. Kragujevac: Pravni fakultet Univerziteta u Kragujevcu, pp. 93-134.
Jović-Prlainović, O. 2021. Presude Evropskog suda za ljudska prava protiv Republike Srbije o primeni genetskog testiranja u paternitetskim parnicama. Strani pravni život, 1, pp. 47-61, https://doi.org/10.5937/spz65-30886.
Kovaček Stanić, G. 2013. Biomedicinski potpomognuto začeće i rođenje deteta: Surogat materinstvo u uporednom evropskom pravu i Srbiji. Stanovništvo, 1, pp. 1-21.
Palačković, D. & Ćorac, S. 2016. Procesne garantije prava na poštovanje porodičnog života (praksa Evropskog suda za ljudska prava). Pravni život, 10, pp. 73-87.
Petrušić, N. 2007. Jurisprudencija Evropskog suda za ljudska prava u zaštiti reproduktivnih prava.Pravni život, 10, pp. 319-338.
Ponjavić, Z. & Palačković, D. 2017. Pravo na anonimni porođaj, Stanovništvo, 1, pp. 21-40.
Ponjavić, Z. 2003. Evropska konvencija za zaštitu ljudskih prava i pravo na poštovanje porodičnog života. Pravni život, 9, pp. 821-839.
Samardžić, S. 2018. Prava deteta u oblasti medicinski asistirane reprodukcije. Doktorska disertacija. Novi Sad: Pravni fakultet Univerziteta u Novom Sadu.
Stjepanović, S. & Stjepanović, B. 2018. Naučna saznanja perinatologije kao razlog za zaštitu prava fetusa. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 80, pp. 463-480, https://doi.org/10.5937/zrpfni1880463S.
Stjepanović, B. 2018. Pravo deteta začetog uz pomoć asistirane reprodukcije da dobije informaciju o svom donoru - uporednopravna rešenja. Strani pravni život, 3, pp. 233-254, https://doi.org/10.5937/spz1803233S.
Živojinović, D. 2007. Pravo nerođenog deteta na život u međunarodnom pravu. Pravni život, 10, pp. 371-382.
Župan, M., Puljko, V. & Sukačić, M. 2013. Međunarodni ugovori o zamjenskom majčinstvu - nestaje li paradigma mater semper certa est. Pravni vjesnik: časopis za pravne i društvene znanosti Pravnog fakulteta Sveučilišta J.J. Strossmayera u Osijeku, 2, pp.7-20.
Website References
Grand Chamber Advisory opinion concerning the recognition in domestic law of a legal parent-child relationship between a child born through a gestational surrogacy arrangement abroad and the intended mother (Request No P16-2018-001, April 10, 2019). Available at: https://hudoc.echr.coe.int/fre#{%22languageisocode%22:[%22ENG%22],%22documentcollectionid2%22:[%22ADVISORYOPINIONS%22],%22itemid%22:[%22003-6380464-8364383%22]}.
Igareda González, N. 2020. Legal and Ethical Issues in Cross-Border Gestational Surrogacy. Fertility and Sterility. 113(5), pp. 916-919. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S001502822030248X.
Isailovic, I. & Margaria, A. 2021. Conversations on Transnational Surrogacy and the ECtHR case Valdís Fjölnisdóttir and Others v. Iceland. Conflict of Laws.net – Views and News in Private International Law. Available at: https://conflictoflaws.net/2021/conversations-on-transnational-surrogacy-and-the-ecthr-case-valdis-fjolnisdottir-and-others-v-iceland-2021/.
Puppinck, G. & Hougue, C. 2015. Paradiso and Campanelli v. Italy: The ECHR Validates the Sale of a Child through Surrogacy (Translation of an original article published in French in the Revue Lamy Droit Civil, No. 126, pp. 41-45). Available at: http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2605819.
Thomale, C. 2017. State of Play of Cross-Border Surrogacy Arrangements – Is there a Case for Regulatory Intervention by the EU?. Journal of Private International Law, 13(2), pp. 463-473. Available at: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/17441048.2017.1353783.
Legal Sources
Family Act, Official Gazette of the Republic Serbia, Nos. 18/2005, 72/2011 and 6/2015.
Act on Biomedically Assisted Fertilization, Official Gazette of the Republic of Serbia, Nos. 40/2017 and 113/2017.
ECHR Case-Law
Valdís Fjölnisdóttir and Others v. Iceland, app. 71552/17 (ECHR, May 18, 2021).
SH and Others v. Austria, app. 57813/00 (ECHR, November 3, 2011).
Mennesson v. France, app. 65192/11 (ECHR, June 26, 2014).
Labassee v. France, app. 65941/11 (ECHR, June 26, 2014).
D v. France, app. 11288/18 (ECHR, July 16, 2020).
Paradiso and Campanelli v. Italy, app. 25358/12 (ECHR, January 27, 2015 and January 24, 2017).