PERSPEKTIVA PREZIDENCIJALIZACIJE USTAVNOG SISTEMA TURSKE

Apstrakt

U radu se ispituju potrebe za revizijom Ustava Turske iz 1982. godine, kao i mogućnosti za njeno ostvarivanje. Budući da su u započeti nezvanični proces ustavne revizije uključeni brojni relevantni akteri, kao i da on traje prilično dugo, stvoreni su uslovi za usvajanje teksta kojim bi bili osnaženi civilni i demokratski potencijali potrebni za učvršćivanje vladavine prava i liberalnog konstitucionalizma u Turskoj. Ipak, važan cilj vladajućih političkih činilaca ispoljen je u predlogu za snaženjem uloge predsednika republike, u okviru postojećeg ustavnog sistema, ili u sastavu institucionalne strukture novog ustava. Koraci koji su preduzeti u pravcu ubrzavanja rada na ustavnoj reviziji vode zaključku da se Turskoj „sprema“ uvođenje predsedničkog sistema, bez obzira na druge, prioritetne ustavne potrebe njenog društva, kao i uprkos protivljenjima takvoj ideji. U radu se analiziraju pravci predloženih izmena i vrši se njihovo poređenje sa postojećim ustavnim rešenjima. U njemu je ponuđen i kritički osvrt na pokušaj prezidencijalizacije, kao manipulativni postupak bez opravdane svrhe, kojim se ne pruža odgovor na stvarne potrebe za ustavnom reformom.